Bij het ontwerp en de bouw van een Tiny House wordt goed nagedacht over de keuze voor materialen zoals isolatie, een slimme indeling en een zo laag mogelijk energiegebruik. Tegen de tijd dat je aan de inrichting toe bent, heb je al duizend-en-een beslissingen moeten maken. En dan komen de keuzes voor de handgrepen op de keukenkastjes, de positie van je lampen, enzovoorts er nog eens bij. Maar heb je al nagedacht over hoe je de wanden van je Tiny House wilt afwerken? Als je ook daar graag duurzame keuzes maakt, heb je meer opties dan je op het eerste gezicht zou denken.
Wie kiest voor een natuurlijke wandafwerking, kiest niet alleen voor een mooie uitstraling, maar ook voor een gezonder binnenklimaat en een lagere impact op het milieu. Natuurlijke materialen bevatten over het algemeen geen schadelijke stoffen (zoals vluchtige organische stoffen of oplosmiddelen), waardoor de luchtkwaliteit in huis beter blijft. Dat is heel belangrijk in een kleine woning waar je veel tijd doorbrengt. Daarnaast zijn veel van deze materialen goed te combineren met dampopen bouwen. Dat betekent dat ze vocht kunnen opnemen en weer afgeven of doorlaten. Dit helpt om schimmelvorming te voorkomen en draagt bij aan een prettig leefklimaat.
Er zijn wel wat aandachtspunten. Natuurlijke wandafwerkingen zijn soms duurder in aanschaf en vaak arbeidsintensiever om aan te brengen. Niet iedereen heeft daar de tijd of zin in. Gelukkig kun je ook een deel van het werk uitbesteden aan een professional. Denk bijvoorbeeld aan een muur laten stucen, waarna je hem zelf eventueel kunt sausen.
Leemstuc en leemverf
Leem is een van de meest gekozen natuurlijke wandafwerkingen in de wereld van ecologisch wonen. Leemstuc heeft een warme, matte uitstraling en zorgt voor een rustige, natuurlijke sfeer. Daarnaast werkt leem warmte- en vochtregulerend en geluiddempend.
Een nadeel is dat leemstuc relatief arbeidsintensief is om aan te brengen. De te stucen muur moet soms meerdere keren voorbehandeld worden om barsten te voorkomen. Dit is ook een belangrijke reden om leemstuc niet toe te passen in woningen die verplaatst gaan worden — zoals Tiny Houses op wielen. In dat geval is leemverf vaak een beter alternatief. Dit is eenvoudiger aan te brengen en behoudt grotendeels de uitstraling van leem, maar met minder risico op scheuren.
Ecologische verf en (zichtbaar) hout
Een laagdrempelige optie is het gebruik van ecologische verf. Deze verfsoorten bevatten geen of nauwelijks schadelijke stoffen en zijn verkrijgbaar in veel kleuren. Kijk wel goed naar samenstelling, want “eco” is geen beschermde term. Kijk ook goed naar de dekking: als je drie lagen nodig hebt om je muur goed dekkend wit te krijgen, is dat extra werk dat je moet incalculeren.
Op de foto’s: houten wanden met whitewash finish in het Tiny House van Renske Holwerda, TinySinneblom in Gorredijk
In veel Tiny Houses wordt er ook voor gekozen om hout zichtbaar te laten. Hout is van zichzelf al prachtig en heeft een warme en natuurlijke uitstraling. Door het hout af te werken met een natuurlijke olie of lak, bescherm je het tegen vuil en zonlicht. Je kunt eventueel een lak met een lichte tint zoals whitewash kiezen, en zo toch wat sturen in hoe de kleur wordt, zonder het karakter van het materiaal te verliezen.
Het voordeel van deze opties is dat ze relatief eenvoudig aan te brengen zijn. Een nadeel kan zijn dat sommige producten alsnog best prijzig zijn en dat je goed moet uitzoeken welke echt duurzaam en gezond zijn.
Kalkstuc en tadelakt
Kalkstuc is een natuurlijk en ademend materiaal, gemaakt van kalk, en heeft een levendige, wolkachtige uitstraling. Het is dampopen en van nature schimmelwerend, wat het geschikt maakt voor vochtige ruimtes. Het is ook wat minder gevoelig voor beschadigingen dan bijvoorbeeld leemstuc.
Foto: een Marrokaanse tadelakt badkamer
Een bijzondere variant is tadelakt, een traditionele Marokkaanse techniek op basis van kalk. Tadelakt is waterafstotend en daardoor zeer geschikt voor badkamers. Het geeft een luxe, bijna glanzende uitstraling zonder tegels.
De keerzijde: zowel kalkstuc als tadelakt zijn specialistische technieken. Vooral tadelakt is bewerkelijk en wordt meestal door vakmensen aangebracht, wat het een duurdere optie maakt.
Kurk, bamboe en houten panelen
Voor wie liever met panelen werkt, zijn kurk, bamboe en hout interessante keuzes. Deze materialen zijn hergroeibaar en geven een warme, natuurlijke uitstraling. Let er wel op dat de materialen verantwoord geproduceerd zijn, bijvoorbeeld hout met een FSC-keurmerk.
Kurk heeft zeer goede geluiddempende en isolerende eigenschappen. Bamboe groeit snel en wordt vaak gezien als een duurzaam alternatief voor hout. Houten panelen zijn in allerlei soorten, kleuren en patronen verkrijgbaar en relatief eenvoudig te monteren, maar kurk doet daar niet voor onder en is ook in allerlei kleuren en structuren te verkrijgen.
De herkomst van het materiaal en het aantal transportkilometers zijn ook een overweging bij de keuze voor je wandafwerking. Let daarnaast op de afwerking van deze materialen: niet alle lijmen en coatings zijn even milieuvriendelijk.
Duurzaam behang
Ook behang kan een duurzame keuze zijn, wanneer je kiest voor varianten van gerecyclede of natuurlijke materialen en met milieuvriendelijke inkten. Er is bijvoorbeeld papierbehang zonder kunststof toplaag op de markt, en behang op basis van grasvezels.
Behangen kun je zelf (al dan niet met hulp van een ervaren vriend of familielid), en met behang heb je veel keuze in kleuren en motieven. Het is niet erg vochtregulerend en daardoor minder geschikt voor vochtige ruimtes.
Tot slot
Wanneer je dacht dat leemstuc of ecologische witte verf je enige keuzes waren in de duurzame wandafwerking van je Tiny House, dan had je het gelukkig mis. Je hebt ook hier weer volop keuze, en die hangt grotendeels af van je smaak en budget.
Over dat laatste: als het niet meteen lukt, die tadelakt badkamer, dan kun je dat over een paar jaar als project oppakken en er eerst voor gaan sparen. Kurk op een muur kan later ook nog; dan kies je nu voor een mooie, rustige kleur ecologische verf. Daar is niets mis mee.
Is er nu ruimte in het budget, dan: lekker doen. Je hebt er jarenlang plezier van en ziet het iedere dag — en dat is best wat waard.
Afbeeldingen materialen: Depositphoto’s.com
Geef een reactie